تلفن تماس : 05135411722      09157607106      09151150958  telegram6

دیگ و بویلر بخار در کلیسا

دن هاوهان يكي از معروفترين مهندسين تاسيسات آمريكا و مولف چندين كتاب و هم مقاله جالب درباره تاسيسات است كه معمولا تجربيات گرانبهاي خود را به شيوه اي خاص وآميخته با نوعي طنز بيان مي كند.اين يكي ديگر از مقالات اوست كه نكات مفيدي را درباره سيستم گرمايش با بخار در كليسا مطرح مي كند.اين نكات قاعدتا در ساختمانهاي مشابه،مثل مسجد،نيز مصداق دارند.

در دنياي مهندسين تاسيسات يك قانون طلايي هست كه مي گويد :هرگز براي قوم وخويشها، دوستان و كليساي محله تان كارنكنيد،چون اسم آن را "كار"نمي شود گذاشت! والبته من هميشه اين قانون را ناديده مي گيرم . براي همين هم رهنمودهايي را در چنته ام آماده دارم تا اگر روزي كشيش محله مان فهميد كه من از سيستمهاي بخار قديمي سر در مي آورم،به او بگويم.

-اگر كليسا نياز به يك ديگ جديد دارد،خاطرجمع شويد كه ظرفيت ديگ متناسب با ظرفيت رادياتورها انتخاب مي شود،نه تلفات حرارتي ساختمان.

ظرفيت حرارتي ديگ بايد كاملا با ظرفيت سيستم لوله كشي و توانايي رادياتورها براي چگالش (تقطير) بخار مطابقت داشته باشد.كليساها به لحاظ اينكه در طول هفته چند ساعت در يك روز خاص يا جهت مراسم ويژه اي محل تجمع مردم هستند،نياز به سيستم گرمايشي دارند كه پس از راه اندازي به سرعت قادر به گرم كردن سالن باشد.

كليسامعمولا سقف بلندي دارند كه لازم نيست تا نوك آن گرم شود.از اين رو سيستم گرمايش با بخار در اين ساختمانها (شامل سيستم لوله كشي،رادياتورهاو ديگ)عامدا كوچكتر از اندازه محاسبه اي انتخاب مي شودتا جابجايي هوا فقط با هدف گرم كردن مردم صورت گيرد وبي جهت تا زير گنبد كليسا گرم نشود .به همين دليل استفاده از هواكشهاي سقفي در كليسا كاري ناشيانه است كه فقط سبب گرم كردن غيرضروري سقف كليسا و دورريختن هواي گرم لايه هاي پاييني فضا ميشود واين يعني آتش زدن پول بي زبان.

به ياد داشته باشيدكه "گرما" بالا نمي رود بلكه اين هواي گرم است كه متصاعد مي شود.اما اين هواي گرم فقط آنقدر بالا مي رود كه سرد شود،آنوقت نزولش آغاز مي گردد.با كوچكتر گرفتن تاسيسات بخار كاري مي كنيم كه فقط مردم حاضر در كليسا گرم نگه داشته شوند،سرد بودن سقف اصلا مهم نيست .راستي اين را گفتم در هيچ كتابي ننوشته اند؛تجربه شخصي من است كه حالا شما آنرا مي دانيد.تنها راه انتخاب ديگ بخار مناسب براي تعويض  با ديگ قديمي اين است كه ظرفيت حرارتي تك تك رادياتورها را بررسي كرده و آنها را جمع بزنيد.بعد ميزان تلفات حرارتي سيستم لوله كشي را هم محاسبه كنيد.

براي اين كار برحسب اينكه لوله ها عايق دار يا بدون عايق باشند،ضريب پرت حرارتي لوله ها را از جداول مربوطه در آوريد.ناگفته پيداست كه تلفات حرارتي لوله هاي لخت بيشتر از لوله هاي عايق دار است.اگر عايق لوله ها از نوع آزبسيتي است، آنرا با يك عايق مناسب تعويض كنيد.با اين كار بخار مسافت بيشتري را به همان صورت بخار طي مي كند؛آخر ناسلامتي قرار است بخار در رادياتورها تقطير شود نه در لوله ها.به اين ترتيب به جاي اسراف انرژي ،مقدار قابل توجهي پول كماكان در صندوق كليسا مي ماند.دعاي خير فراموش نشود.

-هيچ سيستم بخاري نيست كه به هواگير نياز نداشته باشد.

اگر شما در يك سيستم بخار ،هواگير نديديد پس خوب نگاه نكرده ايد لوله هاي بخار هيچوقت خالي نيستند.

هميشه پرند از بخار،هوا يا چگاليده.بسياري از تاسيسات چي ها موقع رفع عيب سيستم "هوا" را فراموش مي كنند چون آن را نمي بينند.اما"هوا" وجود دارد وهر جا هوا باشد ،بخار نمي تواند برود.براي اينكه بخار را به آن جاهايي كه مي خواهيد بفرستيد بايد هواي مزاحم را تخليه كنيد.اتفاقا سيستم هاي قديمي بخار تعداد قابل توجهي هواگير دارند؛خوب سيستم را بررسي كنيد آنها را خواهيد يافت.اگر روي اين هواگيرها در پوش گذاشته بودنددر پوش ها را برداريد.

-هواگيرهاي لوله هاي اصلي براي سيستم بخار بالاترين اهميت را دارند.

در هر سيستم بخار چنانچه رادياتورها هواگير داشته باشند لازم است كه در نزديكي انتهاي لوله هاي اصلي بخار هم هواگير نصب شود.بايد با هواي درون لوله هاي اصلي وهواي داخل رادياتورها جداگانه مبارزه كرد.اگر اين را به خاطر داشته باشيد با مشكلي برخورد نخواهيد كرد.هواگيرهاي لوله هاي اصلي اگر در ست نصب شوند بسيار موثر خواهند بود.

=تله هاي بخار،سبب توزيع صحيح بخار در سيستم مي شوند.

دیگ و بویلر بخار در کلیسا

تله هاي بخاري كه روي رادياتورها و در انتهاي لوله هاي اصلي بخار در سيستم هاي بخار دولوله اي ميبينيد سمت داغ را داغ و سمت سرد را سرد نگه مي دارند، و اگر در ست كار نكنند تعادل سيستم بر هم مي خورد.

بايد هميشه اختلاف دماي قابل توجهي در طرفين تله بخار ترموستاتيك رادياتور وجود داشته باشد.اگر اين اختلاف دما را نديديد ممكن است تله بخار خراب شده باشد و بخار به جاهايي رفته باشد كه نبايد برود.در اين صورت فشار در سمت خروجي رادياتور بالا مي رود و اين شروع دردسر است .

اما شما در طرفين تله بخار نوعي غواصكي و ترموستاتيك(floant& thermostatic trap) ويا نوع سطلي (Bucket trap) اختلاف دمايي نميبينيد.اينها روي لوله هاي اصلي بخار در سيستمهاي بخار دولوله هاي نصب مي شوند.

براي فهميدن اينكه تله بخار نوعي غواصكي و ترموستاتيك كار مي كند يانه ناچاريد يك وصاله (معمولا مهره ماسوره) را در سمت خروجي تله باز كنيد تا ببينيد چه مي شود؛اگر لته خوب كار كند آنچه بيرون مي زند چگاليده و مقدار ناچيزي بخار است.اما اگر حسابي بخار بيرون زد، تله را عوض كنيد.

-اگر روي رادياتورهاي دولوله اي تله بخاري نديديد،دنبال چيز ديگري بگرديد.

شما بايد كاري كنيد كه جريان بخار به خطوط برگشت خشك نرسد.بنابراين اگر هيچ تله بخاري نديديد،احتمال بدهيد كه يا روي شير رفت(supply valve) يا روي زانومهره ماسوره (union elbow) برگشت يك اريفيس(صفحه اي فلزي با يك شكاف باريك)وجود دارد. اندازه اين اريفيس طوري انتخاب شده است كه فقط حدود80% چگاليده توليد شده در رادياتور را عبور مي دهد.

اگر شير رفت يا زانو مهره ماسوره را تعويض كرديد،ناگزيريد يك تله بخار ترموستاتيك روي رادياتور نصب كنيد.در بعضي از سيستمهاي قديمي گرمايش با بخار از وصاله هاي مخصوص روي رادياتورها استفاده شده كه شامل ساچمه هاي استنلس استيل يا شيرهاي يكطرفه اند.

اين وصاله ها سمت داغ را داغ و سمت سرد را سرد نگه مي دارند.اگر ناچاريد اين وصاله هاي قديمي را از روي رادياتورها برداريد،به جاي آنها تله هاي بخار ترموستاتيك بگذاريد.

-بعضي از ديگ هاي قديمي را در گودي نصب مي كردند.

نصب  بویلر بخار در گودي سبب مي گردد كه بين انتهاي خطوط و خط آب ديگ اختلاف ارتفاعي ايجاد شود،كه ما به آن سيستم ثقلي مي گوئيم.

تركيب فشار استاتيك(ناشي از اختلاف سطح) و فشار بخار باقيمانده در انتهاي خطوط اصلي موجب برگشت آب به ديگ مي شود.چنانچه ديگ در گودي نباشد ممكن است يعني سطح محل استقرار آن پايين تر از سطح رادياتورها نباشد ممكن است فشار استاتيك كافي فراهم نشود.ضربه چوچ وسروصداهاي عجيب وغريب حاصل برگشت آب به لوله هاست.

-خطوط برگشت مرطوب را در يابيد.

سيستمهاي بخار مداوما در حال تقطير كردنند و همه راهها سرانجام به خط برگشت مرطوب ختم مي شود(خط لوله اي كه زير سطح آب ديگ قرار مي گيرد).و اگر اين خط با لجن وكثافات مسدود شده باشد،چگاليده نمي تواند به ديگ برگردد.در عوض به خطوط اصلي بخار برگشته وسبب ايجاد ضربه قوچ مي شود(معمولا در ميانه سيكل بخار).

اگر خط برگشت سيستم بخار شما كهنه اند،فرض را بر اين بگذاريد كه حتما مسدودند،مگر اينكه خلاف آن ثابت شود.آب پرفشاررا از يك شيلنگ به داخل اين لوله ها جاري كنيد تا ببينيد چه لجني خارج مي شود.اگر مي توانيد اصلا اين لوله ها را تعويض كنيد.

اين را هم بدانيد كه خطوط برگشت نيمه مسدود بيشتر براي ديگ بخار جديد(كه جايگزين ديگ قديمي شده)مشكل ايجاد ميكنند تا ديگ قديمي .دليلش اين است كه ديگهاي بخار جديد كمتر از ديگهاي قديمي آب مي گيرند و نمي توانند منتظر بمانند كه چگاليده از ميان لوله هاي برگشت نيمه مسدود به آهستگي به آنها برگردد.ديگي كه به دليل پايين رفتن سطح آب مدام خاموش مي شود،آدم را كلافه مي كند.

-سيستم لوله كشي اطراف ديگ در كاركرد آن اهميت اساسي دارد.

ديگ جديدي كه به جاي ديگ بخار قديمي نصب مي شود،مثل هرجواني پرجنب وجوش است.براي گرمايش صحيح ساختمان بايد بخار در موتورخانه و قبل از گسيل شدن به لوله ها،خشك شود.

ديگهاي بخار قديمي در اين مورد هيچ مشكلي ندارد زيرا آنقدر بزرگند كه اصلا بخار خشك بيرون مي دهند.اما امروزه خشك كردن بخار امري است كه نه در داخل ديگ در لوله هاي جنب آن صورت مي گيرد.سازندگان ديگ بخار به لوله هاي جنب ديگر به چشم قسمتي از ديگ نگاه مي كنند.اگر ديگ بخار قديمي را تعويض مي كنيد،مطمئن شويد كه ديگ جديد درست مطابق دستورالعمل كارخانه سازنده نصب مي شود.

-ديگ هاي بخار را بايد پس از نصب تمييزكرد.

قسم ميخورم كه نمي دانم شما چطور مي توانيد خودتان را راضي كنيد كه در كمتر از يك روز پس از نصب ،ديگ بخار جديد را تمييز كنيد اگر سيستم كثيف باشد لوله ها در معرض ضربه قوچ قرار مي گيرند؛ديگ به دليل پايين افتادن سطح آب از حد مجاز خاموش مي شود،وشما ممكن است آنقدر كفري شويد كه حرفهاي بدي بزنيد!بهترين كار اين است كه سيستم را با تري سديم فسفات(Tri-sodium phosphate) تمييز كنيد

-لوله هاي سيستم گرمايش با بخار براي تعداد معيني رادياتور طراحي شده اند.

اگر تعداد رادياتورهايي كه به لوله بخار اصلي وصل مي شوند بيش از حد باشد،بعضي از آهنا اصلا بخار دشت نميكنند و سرد مي مانند.تصور كنيد كه گرمايش با بخار مثل مبارزه اي است بين قدرت ديگ در بخارسازي و توانايي سيستم در تقطير اين بخار.

بديهي است كه طراح اوليه سيستم اندازه لوله هار ا روي حساب و كتابي تعيين كرده؛آنقدر كه بتوانند تعداد معيني رادياتور را تغذيه كنند.افت فشارها و ساير پارامترها همگي با محاسبه از روي نمودار و جدول به دست آمده اند وبر مبناي آنهاسيستم لوله كشي و ديگ طراحي وانتخاب شده اند ;اضافه كردن رادياتور به سيستم ،مستلزم بزرگتر كردن لوله هاست.واگر بيش از حد رادياتور اضافه كنيد،سيستم كار نخواهد كرد.

-شما مي توانيدهر كليساسس را در جهان با كمتر از دوپاوند فشار بخار گرم كنيد.

اين را از كجا مي دانم؟پيشكسوتان خدا بيامرز به من گفته اند؛آن هم در يك دوجين كتاب قديم .در گرمايش با بخار فشار مورد نياز به اندازه لوله ها بستگي دارد،نه اندازه ساختمان.اگر فشار را پايين تر بياوريدبخار با سرعت بيشتري به رادياتور مي رسد.مي دانم درك كردنش مشكل است،اما يك بار اين را امتحان كنيد.

مقاله از:دن هالوهان -ترجمه و اقتباس : مهندس سيد مجتبي طباطبائي